Komünist Küba'da milyonlarca kişi susuz kaldı: Halk kuyu kazıyor

Küba'da musluklardan su akmaması artık geçici bir arıza değil, ada halkının günlük yaşamını baştan aşağı değiştiren kalıcı bir krize işaret ediyor. Resmi verilere göre 9,4 milyon nüfuslu ülkede yaklaşık 2,7 milyon kişi yani halkın yüzde 29'u, evinde şebeke suyuna erişemiyor.   KÜBA'DA SU KRİZİ Krizin temelinde elektrik kesintileri yatıyor. Şebeke suyunun yüzde 80 ila 85'inin hanelere iletilebilmesi için elektrikli türbinlerle pompalanması gerekiyor; ancak ABD'nin enerji ablukası nedeniyle derinleşen yakıt sıkıntısı uzun süreli elektrik kesintilerini olağan hale getirmiş durumda. Ulusal su idaresinin üst düzey yetkilisi Yunior Gonzalez, Fransız AFP ajansına verdiği demeçte, elektrik kesintilerinin yanı sıra arızalanan ekipmanların, borulardaki sızıntıların ve kuraklığın da tabloyu ağırlaştırdığını belirtti. Gonzalez, ocak ayından bu yana durumun gözle görülür biçimde kötüleştiğini kaydetti.   DURUM DAHA DA KÖTÜLEŞEBİLİR Havana'nın 100 kilometre doğusundaki Matanzas vilayetinde restoran işleten Kevin Martinez ise, kesintiler yüzünden dükkanını defalarca kapatmak zorunda kalınca çareyi yerin altına inmekte buldu. Haftada üç kez tankerle su satın almanın maliyetinden kurtulmak isteyen işletmeci, restoranının bahçesine kuyu açtırdı. Martinez, yaşadığı çaresizliği şu sözlerle anlattı: "Tesisimizi su olmadığı için defalarca kapatmak zorunda kaldık; kuyu kazma noktasına da böyle geldik. Kömürle yemek pişirmek ya da güneş paneli kurmak zorunda kalacağımı düşünmediğim gibi bir gün kuyu kazacağımı da hiç hayal etmezdim." Martinez'in restoranında yerin 10 metre altında suya ulaşan kuyu kazıcısı Elizardo Cardoso, bugünlerde işlerine yönelik talebin olağanüstü arttığını söylüyor. Maddi imkanı olanlar mülklerine kuyu kazdırıyor, bahçelerine sarnıçlar inşa ediyor veya çatılarına depolar yerleştiriyor.   BORULARA KAÇAK POMPALAR YERLEŞTİRİLDİ Halkın bir kısmı ise şebekede kalan az miktardaki suyu çekebilmek için borulara kaçak pompalar bağlıyor. "Su hırsızı" olarak adlandırılan bu cihazlar, tek bir mahallede çoğaldığında hattaki basıncı tamamen düşürüyor ve diğer hanelerin suya erişimini imkansız kılıyor. Kendi imkanlarıyla kuyu açamayan veya pompa alamayan milyonlarca Kübalı içinse tek seçenek, suyu kilometrelerce uzaktan taşımak. Sokaklardaki kaynaklardan ya da açık borulardan doldurulan bidonlar el arabalarıyla, bisikletlerle, otomobil bagajlarıyla ve hatta at arabalarıyla evlere taşınıyor. Başkent Havana'nın tarihi merkezinde sokaktaki bir su borusundan 200 litrelik deposunu ve kovalarını sabırla dolduran 30 yaşındaki Maykel Aguilar, taşıdığı suyu el arabasıyla evine götürüp ardından merdivenlerden yukarı çıkarmak zorunda kalıyor. Aguilar, "Böyle küçük bir seferlik su; bir posta çamaşır yıkamaya, evi temizlemeye ve yemek pişirmeye ancak yetiyor. Hemen ardından suyunuz yine bitiyor." dedi.   SU PROTESTOLARI BAŞLADI Giderek büyüyen su krizi; yüksek enflasyon, gıda ve ilaç kıtlığıyla birleşince ada genelinde toplumsal huzursuzluğu da artırıyor. Havana'nın farklı belediyelerinde, son aylarda özellikle kadınların öncülük ettiği çok sayıda su protestosu kayıtlara geçti. Hükümet, su temininde elektrik şebekesine olan bağımlılığı azaltmak için yenilenebilir kaynaklara yönelmeye çalışıyor. Ulusal su idaresi yetkilisi Gonzalez, planlanan 1300 güneş enerjili su pompasından 870'ten fazlasının kurulduğunu ve bu sistemden 500 bin kişinin yararlandığını aktardı.