ABD’deki Türklerin Zengilik ve Hürriyet Yalanı

Dünya Sağlık Örgütü ve ABD Sağlık Bakanlığı’nın resmi raporlarında "en az sigara bağımlılığı kadar tehlikeli bir halk sağlığı sorunu" olarak tanımlanan yalnızlık epidemisi (loneliness epidemic), Amerika’nın dev metropollerinde yaşayan Türk toplumunu da derinden etkiliyor. Özellikle son birkaç yılda, kariyer veya eğitim amacıyla ABD'ye tek başına gelen genç, eğitimli nüfus; yüksek iş temposu, devasa mesafeler ve kültürel kodların farklılığı nedeniyle kendini derin bir izolasyonun içinde buluyor. Sosyal medyada memlekete gönderilen "Amerika rüyası" temalı fotoğraflar gerçeğin sadece bir yüzünü gösterirken, arka planda binlerce kilometre uzakta tek başına verilen psikolojik mücadeleler gizleniyor. Filtreler Kapandığında Baş Başa Kalınan Gerçek Amerika’ya büyük umutlarla ve yüksek nitelikli işlerle gelen yeni nesil göçmenlerin ilk ayları, genellikle sert bir psikolojik tezatlıkla geçiyor. Instagram filtrelerinde ya da LinkedIn paylaşımlarında her şey mükemmel görünüyor: İkonik köprülerin önünde verilen pozlar, meşhur kahvecilerden atılan hikayeler ve parıltılı şehir manzaraları... Türkiye'deki yakınlardan gelen "Hayatını yaşıyorsun" yorumları ise bu parıltıyı körüklüyor. Ancak o paylaşımların hemen ardından telefonlar kapandığında, çoğunlukla tek başına oturulan stüdyo dairelerin sessizliği ve boş duvarları kalıyor. ABD’deki profesyonel iş yaşamının getirdiği o keskin sınırlar, mesai bittiği an herkesin kendi kabuğuna çekilmesiyle sonuçlanıyor. Yeni gelenler için en büyük zorluk ise tam bu noktada başlıyor: Dil bariyeri aşılsa bile kültürel esprileri yapabilecek, ortak bir geçmişi paylaşacak ve sadece gözünün içine bakınca kendisini anlayabilecek bir derinlikte dostluk kurabilmek, okyanus ötesinde aylar, hatta bazen yıllar alabiliyor. Mesafe ve Zaman En Büyük Engel   Amerika’da yaşamın getirdiği fiziksel koşullar da yalnızlığı körüklüyor. Toplu taşımanın kısıtlı olduğu, insanların arabalarının içinde izole bir şekilde seyahat ettiği eyaletlerde, iki arkadaşın bir araya gelmesi bazen haftalar süren bir planlama gerektiriyor. Amerika'daki sosyo-ekonomik sistemin temelini oluşturan "zaman eşittir para" felsefesi, günlük yaşam pratiklerini ve dostluk ilişkilerini de kaçınılmaz olarak mekanikleştiriyor. Türkiye'deki o bildik, akşamüzeri aniden gelen "Hadi bir çay-kahve içelim" spontanlığı ve 10 dakikada yan yana gelebilme lüksü, okyanus ötesinde yerini katı bir planlama disiplinine bırakıyor. Büyük metropollerde en yakın arkadaşla bile bir araya gelebilmek için iki hafta öncesinden takvimleşmek, uygun saatleri ortak bir ajandada buluşturmak gerekiyor. Herkesin kendi kariyer mücadelesinde aşırı yoğun, yorgun ve zamana karşı yarış halinde olması, bir süre sonra insanları davet etmekten de davet edilmekten de vazgeçen bir eylemsizliğe sürüklüyor. Sonuç olarak yalnızlık, göçmenlerin kendi özgür iradeleriyle seçtikleri bir yaşam tarzı olmaktan çıkıp; mesafelerin, iş temposunun ve sistemin doğrudan dayattığı yapısal bir sonuç haline geliyor.   "Seçilmiş Aileler" ve Dijital Dayanışma Bu yalnızlık sarmalına karşı geliştirilen çözümler ise göçmenlerin okyanus ötesinde adeta kendilerine yeni bir "seçilmiş aile" kurma çabasını gözler önüne seriyor. Özellikle büyük metropollere yeni taşınmış, henüz kimseyi tanımayan ve adaptasyon sürecinin o tanıdık tedirginliğini yaşayan insanlar için bu topluluklar hayati birer sığınak işlevi görüyor. Hafta sonları bir araya gelip bir saat birlikte yürümek, ardından taze demlenmiş bir Türk çayı eşliğinde dertleşmek, üzerlerindeki o yoğun yalnızlık bulutunun dağılmasını sağlıyor. Dijital çağın getirdiği izolasyon, yine dijital araçların gücüyle kırılıyor; okyanus ötesindeki Türkler, sistemin getirdiği mesafeleri birbirlerini bularak ve yeni aidiyet alanları inşa ederek aşmaya çalışıyor. Bu dosya yazısı, okyanus ötesine uzanan hayallere set çekmek ya da tek taraflı bir karamsarlık tablosu çizmek için hazırlanmadı. Aksine amacımız; göçmenlik denkleminin en az konuşulan, en çok gizlenen psikolojik ve insani boyutuna filtresiz bir ayna tutabilmek. Çünkü bir hikaye, ancak gölgesiyle birlikte anlatıldığında gerçektir.